Kurumsal Sosyal Sorumluluk Nedir?

KSS'nin ardındaki temel fikir özel şirketlerin sosyal iyileşme için çalısma zorunluluğu olmasıdır. KSS'nin klasik bir tanımı, bir şirketin dar ekonomik, teknik ve hukuksal gerekliliklerinin ötesinde sosyal yararlılık konusunu; geleneksel ekonomik kazançlarını tamamlayacak şekilde göz önunde bulundurması, bu ihtiyaca cevap vermesidir. Başka bir deyişle KSS, şirket yönetiminin gönüllü olarak aldığı kararların ve attığı adımların kamunun ve şirket çalışanlarının refahını yükseltmesi olarak algılanabilir.

Kurumsal Sosyal Sorumluluk;

• Sadece bir hayırseverlik çeşidi değildir. Uzun vadeli amaçları destekleyen tutarlı bir politikadır.
• Sadece bir proje değildir. Sosyal ihtiyaç ve konuları saptmayı amaçlayan bir yönetim yaklaşımıdır.
• İyi niyetten ibaret değildir. Sosyal liderlik gerektirir.
• Sahte bağlılık değildir. İcraat gerektirir.
• Bir çeşit harcama değildir. Geri dönüşümü olan bir yatırımdır.
• Kar getirmesi beklenen bir yatırım değildir. Sadece karlılığı sağlayacak ve koruyacak bir yatırımdır.

Farklı Kurumlara Göre Kurumsal Sosyal Sorumluluk Tanımları:

Avrupa Komisyonu kurumsal sosyal sorumluluğu gönüllü bir yönetim yaklaşımı olarak tanımlarken, BITC (Business in The Community) websitesinde sosyal, çevresel etik değerlerine hizmet ederen karlı bir yönetim stratejisi olarak tanımlıyor. SVN (Social Venture Network) tüm günlük ve uzun vadeli kararlardan etkilenen paydaşlar ile ilişki yönetimi stratejisi olarak tanımlıyor; ortaklığa, paydaşlığa vurgu yapıyor.

Kurumlar neden değişmek zorunda?

Bilinçli tüketici ve yatırımcı profilinin oluşması, çevresel duyarlılığın artması, küreselleşmeyle birlikte uluslar arası standartların şekillenmesi, devletin kimi zaman yetersiz kalması; içinde bulunduğumuz bilgi çağı toplumunun özel sektörden beklentilerini arttırmıştır. Bu da kurumları değişmeye zorlamaktadır.

Kurumsal sosyal sorumluluk, sosyal, çevresel etik değerlere hizmet ederek tüm günlük ve uzun vadeli kararlardan etkilenerek kârlı, paydaşlarla ilişkili, gönüllü bir yönetim yaklaşımı gerektiren, kurumsal itibar yönetim stratejisi barındıran ilişki yönetimidir.

Yönetimde 3 farklı yaklaşım vardır:

1. İşletme odaklı yaklaşım: Güveni, kaliteyi, maliyeti göz önünde bulundurur. Kendine dönük, soğuk, paydaşlardan uzaktır.
2. Tüketici odaklı yaklaşım: Üründe çeşit, fiyat, ve erişebilirlilik odaklıdır. Kimliksiz ve tavrı belli markalar oluşturulur.
3. İlişki odaklı yaklaşım: Çıkış noktası kurum ile paydaşlar arasındaki ilişkidir. Bu sayede paydaşlar arasında güçlü bir bağ kuran markalar oluşturulur¹.

Son yıllarda daha kullanışlı ve yaygın olan ilişki odaklı yaklaşıma göre,

• Kurum itibarı kurumun birçok hedef ve paydaş kitlesi ile yaşadığı ilişkiler toplamından elde ettiği sonuçtur.
• KSS bir hayırseverlik aktivitesi değildir. Markanın geleceği için yapılabilecek en sağduyulu yatırımdır.

 " Toplumdan kazandığımı topluma nasıl geri verebilirim? "

• KSS' ye yatırım yaparak hem topluma fayda sağlayabilir hem de paydaşlar tarafından tercih edilen bir iş yeri olabilirsin.
• Kârlı bir şirket olup hissedarlarına değer yaratabilirsin.
• Ürün/hizmet fiyatını düşürerek müşteriyi kendi ilgi alanına göre harcama ya da bağış yapmasını sağlayabilirsin.
• Çalışanların maaşını arttırarak onlara harcama veya bağış yaparak ekonomiye veya topluma faydalı olmasını sağlayabilirsin.
• AR-GE ye yatırım yaparak bildikleri konuya odaklı kalıp daha iyi ürün/hizmet veya istihdam yaratmalarını sağlayabilirsin.

Ancak,
Toplumsal fayda sağlamak ile birlikte KSS bir yönetim şekli benimsediği takdirde bir şirketin pazarlama, müşteri sadakati, insan kaynakları, verimlilik, risk yönetimi, stratejik planlama hedeflerine de hizmet eder.
Önceleri iş yeri sahipleri rekabet ortamında fiyat, kalite, hizmet ve marka ile ön plana çıkmaya çalışırken şimdilerde bu faktörlerin yanına itibar da eklendi. Buna göre KSS programı kurumun hem itibar hem de finansal geleceği için kalkandır ve markaların koruyucu meleğidir.

İş yerinin; toplum, iş ortakları ve çalışanlarıyla ilişkileri; etik, yönetişim, saydamlık gibi değerleri ve işletmenin ürün/hizmet kalitesi, çevre duyarlılığı, finansal performansı KSS'yi etkileyen unsurlardır.

KSS Nasıl İşler?

KSS'nin işleme şeklini paydaşların ihtiyaçlarının belirlenmesi, paydaşlarla iletişime geçilmesi ve gerekli işlemlere başlanması şeklinde özetleyebiliriz.

Her kurumun bir hikayesi vardır. Bazı kurumlar kendi hikayelerine karar verir, onu o bilinçle yazarlar. O kurumların hikayeleri kendi kontrolleri altındadır. KSS'nin içeriğini de işte bu hikaye oluşturur. Bu hikayenin oluşturulması kadar uygun bir şekilde paylaşılması, yani iletişimi önemlidir. Ancak böylece, KSS hikayemiz kazandığı itibar üzerinden şirkete geri dönüşüm sağlar.

KSS'nin doğal gelişim süreci :

KSS bir günde değil, zaman içinde gelişir:

1. İlk adımlardan, liderlik konumuna gelene kadar
2. Olumsuz etkilerinin düzeltilmesinden, olumlu etkilerinin yaratılmasına kadar
3. Kurumsal gayretlerinden, iş ortaklarını yönlendirilmesine kadar
4. Kurum içi uyarlamalardan, kurum dışı girişimlerine kadar
5. Basit göstergelerden, alginın düzenli ölçümlenmesine kadar
6. Gayri resmi iç değerlendirmeden, resmi ve bağımsız kurumlar tarafından denetlenmeye, ödüllendirilmeye, örnek gösterilmeye kadar.